Schema Markup Nedir?
Schema markup, web sitenizdeki içeriği arama motorlarının daha iyi anlaması için kullanılan, schema.org tarafından geliştirilmiş bir kelime dağarcığıdır. Sitenizin "anlam katmanı"dır: bir sayfanın yalnızca metin değil, ürün, makale, etkinlik, yemek tarifi, işletme veya kişi gibi belirli bir varlık olduğunu Google'a söyler.
Schema markup uygulanan sayfalar, arama sonuçlarında yıldız puanı, fiyat, açılış saati, etkinlik tarihi gibi "rich snippet"ler ile gösterilir. Bu da CTR'yi (tıklama oranını) %30'a kadar artırabilir.
| Durum | Schema'sız | Schema'lı (Rich Snippet) |
|---|---|---|
| Arama sonucu görünümü | Sade başlık + açıklama | Yıldız puanı, fiyat, görsel eklenir |
| AI motorlarının içeriği anlaması | Metinden çıkarım yapmaya çalışır | Doğrudan yapılandırılmış veriden okur |
| Tıklama oranı (CTR) | Ortalama | Genellikle daha yüksek (%30'a kadar) |
| Featured snippet / AI Overviews şansı | Düşük | Belirgin şekilde yüksek |
JSON-LD: Önerilen Format
Schema markup üç farklı formatta uygulanabilir: Microdata, RDFa ve JSON-LD. Google, JSON-LD formatını resmi olarak önerir. Avantajı: HTML'inizden ayrı bir <script> bloğunda durur, mevcut tasarımınızı bozmaz, kolayca eklenip kaldırılabilir.
Microdata ve RDFa, şema bilgisini doğrudan HTML etiketlerinin içine (özellik olarak) gömer — bu da HTML'inizi karmaşıklaştırır ve tasarım değişikliklerinde şemanın kazara bozulma riskini artırır. JSON-LD ise tamamen ayrı bir blok olduğu için geliştiriciler tarafından çok daha kolay yönetilir ve test edilir; bu yüzden Google dahil sektördeki neredeyse tüm kaynaklar artık JSON-LD'yi varsayılan öneri olarak sunuyor.
En Önemli Schema Tipleri
1. Organization & LocalBusiness
İşletmenizin temel bilgilerini Google'a tanıtır: ad, adres, telefon, çalışma saatleri, sosyal medya hesapları, hizmet alanı. LocalBusiness, Organization'ın yerel işletmeler için özelleşmiş alt türüdür.
Bu schema tipi genellikle sitenizin her sayfasında (layout/header seviyesinde) bir kez tanımlanır ve tüm diğer schema'lar buna referans verir. "sameAs" alanına sosyal medya profillerinizin URL'lerini eklemek, Google'a bu hesapların aynı işletmeye ait olduğunu bildirir ve marka varlığınızın (entity) güçlenmesine katkı sağlar.
2. Article & BlogPosting
Blog yazıları, haber içerikleri ve makaleler için kullanılır. Yazar, yayın tarihi, kapak görseli ve özet bilgilerini içerir. Google'ın "Top Stories" karuselinde görünmek için zorunludur.
"dateModified" alanını güncel tutmak özellikle önemlidir — eski bir yazıyı güncellediğinizde bu tarihi de güncellemezseniz, Google (ve AI motorları) içeriğinizi eski/güncel olmayan bilgi olarak değerlendirebilir.
3. Product
E-ticaret siteleri için kritik. Fiyat, stok durumu, marka, model, GTIN ve değerlendirmeler bilgisini içerir. Sonuç: arama sonuçlarında "₺249 - Stokta var - 4.5 ⭐" gibi zengin gösterim.
Fiyat veya stok bilgisini schema'da güncel tutmamak (örneğin ürün tükendiği halde "stokta" göstermek) Google'ın "yanıltıcı yapılandırılmış veri" politikasını ihlal eder ve manuel ceza riski taşır. E-ticaret sitelerinde bu alanların ürün veritabanıyla otomatik senkronize olması şarttır.
4. FAQPage
Sık sorulan sorular sayfaları için. Her soru ve cevap çiftini Google'ın doğrudan arama sonuçlarında "accordion" şeklinde göstermesini sağlar. AEO (Answer Engine Optimization) için altın standarttır.
2023'te Google, FAQPage rich sonuçlarını yalnızca "hükümet ve sağlık kuruluşu" sitelerine sınırladığını duyurmuştu — ama bu sadece klasik arama sonuçlarındaki görsel gösterim içindi. FAQPage schema'sı hâlâ tüm siteler için değerlidir çünkü AI motorları (ChatGPT, Perplexity, Google AI Overviews) bu yapılandırılmış soru-cevap verisini içerik anlama ve alıntılama için aktif olarak kullanmaya devam ediyor.
5. HowTo
Adım adım rehberler için. "Nasıl yapılır" tipi içeriklerinizi Google'ın görsel adım gösterimi ile zenginleştirir. Sesli aramalarda öne çıkar.
6. BreadcrumbList
Sayfa hiyerarşisi (Anasayfa > Blog > Kategori > Yazı). Arama sonuçlarında URL yerine bu hiyerarşik gösterim çıkar, kullanıcının nerede olduğunu anlamasını kolaylaştırır.
7. Event
Etkinlikler için: ad, tarih, konum, bilet bilgisi. Google'ın etkinlik karuselinde görünmek için zorunludur. Webinar, konser, konferans için kullanılır.
8. Review & AggregateRating
Müşteri yorumları ve toplu derecelendirme. Arama sonuçlarında yıldız puanı göstermek için kritiktir.
Google, kendi web sitenizde yayınladığınız kendi yorumlarınız için AggregateRating'i kısıtlı biçimde destekler — üçüncü parti bir platformdan (Google, Trustpilot) doğrulanmış yorumlar olmadan bu schema'yı kullanmak riskli olabilir. En güvenli yaklaşım, gerçek ve doğrulanabilir müşteri yorumlarını schema'ya yansıtmaktır.
| # | Schema Tipi | Kullanım Alanı |
|---|---|---|
| 1 | Organization & LocalBusiness | İşletme temel bilgileri |
| 2 | Article & BlogPosting | Blog, haber, makale |
| 3 | Product | E-ticaret ürünleri |
| 4 | FAQPage | Sık sorulan sorular — AEO altın standardı |
| 5 | HowTo | Adım adım rehberler |
| 6 | BreadcrumbList | Sayfa hiyerarşisi |
| 7 | Event | Etkinlik, webinar, konser |
| 8 | Review & AggregateRating | Müşteri yorumu, yıldız puanı |
JSON-LD Nasıl Uygulanır?
JSON-LD kodunu HTML sayfanızın <head> veya <body> bölümüne <script type="application/ld+json"> etiketi içinde eklersiniz. Next.js gibi modern framework'lerde dangerouslySetInnerHTML ile component bazında uygulanır.
Doğru çalıştığını test etmek için Google'ın "Rich Results Test" aracını (search.google.com/test/rich-results) veya Schema.org'un "Validator" aracını kullanabilirsiniz.
Schema Markup'un GEO ve AEO İçin Önemi
ChatGPT, Gemini ve Perplexity gibi yapay zeka motorları, web içeriğini anlamak için schema markup'a güvenir. Yapısal veri olmadan AI motorları içeriği "metin yığını" olarak algılar; schema ile "bu bir ürün, bu fiyat, bu stok durumu" şeklinde net bilgilere ulaşır.
GEO (Generative Engine Optimization) için en kritik schema tipleri: Organization, FAQPage, HowTo, Article ve LocalBusiness'tır.
Eklediğiniz her schema'yı Google'ın Rich Results Test aracıyla doğrulayın — yanlış veya eksik şema, doğrudan ceza riski taşır.
Sık Sorulan Sorular
Schema markup eklemek SEO sıralamamı yükseltir mi?
Doğrudan değil, ama dolaylı olarak evet. Schema markup CTR'yi artırarak (rich snippet'lerle) trafik kazandırır, yapısal verinin temizliğiyle Google'ın içeriği daha iyi anlamasını sağlar ve böylece daha doğru anahtar kelimelerde sıralanırsınız.
Yanlış schema markup zarar verir mi?
Evet. Eksik veya yanıltıcı schema (örneğin gerçekte olmayan ürün stoğunu "stokta" göstermek) Google'dan manuel ceza alabilir. Bu nedenle her zaman gerçek verileri yansıtın.
Tek sayfada birden fazla schema kullanılabilir mi?
Evet, hatta önerilir. Bir blog sayfasında Article + BreadcrumbList + Organization + FAQPage schema'larını birlikte kullanabilirsiniz. Her biri farklı bir zenginlik katar.
Schema markup'u kim ekler?
Geliştirici desteği gerektirir. WordPress kullanıyorsanız Yoast SEO veya Rank Math eklentileri otomatik schema üretir. Custom siteler için (Next.js, Vue, vb.) manuel kodlama veya AI asistan yardımıyla eklenebilir.
Yanlış schema markup bir cezaya neden olur mu?
Evet, "spammy structured data" Google'ın manuel işlem (manual action) uyguladığı kategorilerden biridir. Gerçekte olmayan bir özelliği (sahte yıldız puanı, olmayan indirim) schema'da göstermek, sitenizin tamamen dizin dışına alınmasına kadar varan cezalara yol açabilir. Bu yüzden her zaman gerçek, doğrulanabilir veriyi yansıtın.
Schema markup ile normal SEO çalışması arasındaki öncelik nedir?
Schema markup, temel SEO çalışmasının (kaliteli içerik, teknik altyapı, backlink) yerine geçmez — onu tamamlar. Önce sağlam bir içerik ve teknik temel oluşturun, ardından schema markup ile bu temeli makinelere daha net anlatın. Schema tek başına zayıf bir içeriği kurtarmaz.